• Keizer en Esweiler tonen de nog witte zeilen, voorzien van het stoere VOC-logo van de Bataviawerf.

    Harry Schipper

Authentieke katoenen zeilen voor HK 98

HARDERWIJK De Harderwijkse botter HK 98 ligt dezer dagen te pronken met gloednieuwe zeilen. Niet zomaar zeilen: nee, authentieke katoenen zeilen, handgemaakt door vrijwilligers van de Bataviawerf. Een klus die ruim een half jaar duurde.

Harry Schipper

De HK 98 gleed in 1918 van de helling van Janus Kok in Huizen met registratienummer HZ 79. Het schip, inclusief zeil- en vistuig, kostte eigenaar Visrokerij Schaap destijds bijna drieduizend gulden. In 1942 kocht Jan - van Oene - Edelenbosch het en gaat er vanuit Enkhuizen samen met zijn broers Hendrik en Albrecht mee vissen. Het schip, omgedoopt tot de EH 32, krijgt na de afsluiting van de Zuiderzee een dieselmotortje. Het schip verhuist in de oorlog met een nieuwe eigenaar, visser Dubbele van Hakvoort, naar Urk, waar UK 67 in de zeilen en op de boeg wordt geschilderd. Daar wordt het bij toeval ontdekt en gekocht door Gé Sterker, een zeilinstructeur die samen met zijn vrouw in het vooronder gaat wonen.

HUISVRIEND Sterker's oom Eric Roëll is huisvriend van prins Bernhard en toenmalig koningin Juliana. Zo komt het dat de botter in augustus 1952 in de koninklijke jachthaven Muiden ligt en de twee dochters Irene en Beatrix aan boord gaan voor een zeilweekend op het IJsselmeer. Het waren tijden waarin er nog geen polyester zeilen bestonden en elke zeilboot katoenen zeilen had. Nu is er nauwelijks nog aan katoen voor zeilen te komen. Dat merkte Marthijn Esweiler, één van de circa 27 vrijwilligers bij Botterhuren.nl, een organisatie die net als de Harderwijker Botterstichting botters heeft afgemeerd in de Vissershaven.

De zeilen van de HK 98, sinds 2006 eigendom van de Harderwijkse cateraar Wim van den Berg, waren helemaal op. ,,Twee jaar geleden al merkte ik dat het doek steeds vaker scheurde. En er vielen ook gaten in", vertelt Esweiler. De 41-jarige Harderwijker verrichtte al vier jaar vrijwilligerswerk aan de botters. Nu hij onlangs als planner bij Carrosseriefabriek Harderwijk dicht bij huis een baan kreeg, heeft hij meer tijd voor zijn liefhebberij. Het kostte hem veel tijd een zeilmakerij te vinden die nog authentieke zeilen konden maken, 'maar die zijn er niet meer'. ,,Je hebt er wel die halffabricaten gebruiken, of polyester zeilen, zoals de botters van de Botterstichting. Dat materiaal rot niet en gaat dus heel lang mee. Ook mooi, maar katoen vonden we toch véél mooier. Het wordt niet zo egaal bruin als polyester en oogt wat groezelig."

SCHEPEN Via een vereniging van bottereigenaren kwam hij erachter dat er aan de Stichting Bataviawerf een zeilmakerij is verbonden die voor haar eigen schepen op ambachtelijke wijze katoenen zeilen maakt. Zeilmaker Evert van der Horst ging met een groep vrijwilligers aan de slag met grootzeil en fok. Begin deze maand heeft Esweiler de zeilen opgehaald en samen met Sebastiaan Keizer (29) de botter ermee opgetuigd. Wat opvalt is dat de zeilen nog roomwit zijn, in plaats van bruin. ,,Ze moeten nog worden getaand. Maar het is beter als er eerst mee wordt gezeild; ze mogen lekker nat worden."

Esweiler wil volgende zomer, tijdens de 'taandagen' in het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen, of in Urk, de zeilen voor het eerst tanen. Daarna moet dat elk jaar opnieuw. Dan zijn ook de andere botters van Botterhuren.nl, de HK 3, de WR 12 en de WR 89 voorzien van nieuwe katoenen zeilen. Hij wil ook in Harderwijk jaarlijkse taandagen organiseren. ,,Zo krijgt Harderwijk er een stukje visserijverleden bij."