Archeologisch erfgoed vernield

HARDERWIJK ,,Dit kan toch niet waar zijn?" Het bestuur van de Oudheidkundige Vereniging Herderewich heeft sterk verontwaardigd gereageerd op vernielingen die anderhalve week geleden tijdens de aanleg van riolering op de boulevard nabij restaurant Papa Beer met een enorme pneumatische drilboor zijn aangericht in fundamenten van een historische verdedigingsmuur. In een brief aan het Harderwijkse college van burgemeester en wethouders roept de vereniging het stadsbestuur op om voortaan 'voldoende tijd en middelen te reserveren om mooie dingen zichtbaar te maken voor de bewoners en toeristen en deze niet aan grof boor- en ander machinegeweld bloot te stellen, maar te bewaren voor de Harderwijkers en ook de toeristen.'

Harry Schipper

,,De gemeente heeft met de archeologische vondsten op de markt zo zorgvuldig gehandeld! Ook toen waren er rioolleidingen gepland, maar die zijn vanwege de archeologische vondsten niet gelegd volgens planning. Toen konden er oplossingen bedacht worden om de vondsten te sparen", brengt secretaris Wetzels de stadsbestuurders in herinnering.

De oudheidkundigen zitten met veel vragen: ,,Hoe anders lijkt het bij de opgravingen bij Papa Beer te zijn gegaan. Heeft de gemeente hier geen regie gevoerd? Mocht de aannemer hier zomaar zijn gang gaan? Hoe heeft dat kunnen gebeuren, nadat er al archeologisch onderzoek gedaan was? De gemeente wist toch dat hier een verdedigingsmuur van de dwangburcht aanwezig was? Waarom hier geen tijd en energie gestoken in het sparen van de archeologische vondsten? Waren er geen mogelijkheden dit archeologische monument van allure te ontzien? Is er voldoende gekeken naar andere mogelijkheden met betrekking tot de situering van het riool?"

De bestuursleden van Herderewich snappen wel dat de vernielingen niet meer ongedaan gemaakt kunnen worden. Ze doen een dringend beroep op het gemeentebestuur om bij de herinrichting van de boulevard veel (meer) waarde te hechten aan het archeologisch erfgoed. ,,Naar onze mening is het historische belang van de bodemschatten groot en zouden deze binnen de diverse belangenafwegingen zwaarder gewogen moeten worden. Het is daarom de hoogste tijd om het belang van het archeologisch erfgoed nog beter binnen de ruimtelijke ontwikkelingen te behartigen en in te bedden in het gemeentebeleid."

,,De historie is één van de grote waarden van onze stad en verdient meer respect en aandacht", besluit de brief aan het gemeentebestuur. Datzelfde bepleitte maandagavond ook Henk Hovenkamp namens de Erfgoedvereniging Heemschut, één van de oudste en grootste particuliere verenigingen ter bescherming van cultuurmonumenten. Hovenkamp sprak tijdens een informatieavond over de nieuwe inrichting van de boulevard. Hij zei zich 'grote zorgen' te maken over de toekomst van de archeologische vondsten. Volgens hem maakt de vernielde muur deel uit van de fundamenten van een groot kasteel, die vanaf de boulevard helemaal doorlopen tot aan het huidige stadhuis. ,,Ik heb niet de indruk dat er rekening mee wordt gehouden. Er ligt daar het fundament van een gigantisch kasteel, waar je met het oog op de toekomst zorgvuldig mee om moet gaan."

De gemeente heeft ondertussen wel besloten om het fundament van een oude zeetoren, iets verderop bij Papa Beer, goed zichtbaar te maken bij de herinrichting van de boulevard. De toekomstige ophaalbrug naar het Dolfinarium is in het voorlopig ontwerp iets verlegd, zodat de archeologische resten bewaard blijven. De op sommige plaatsen meer dan drie meter dikke muren vormen het fundament van een geschutstoren van twaalf bij negen meter, die volgens sommige historici deel uitmaakt van een reusachtige dwangburcht die kort na 1500 zou zijn gebouwd. De verbindingsmuur tussen het verdedigingsbolwerk bij het kantoortje van de rondvaartboten en Papa Beer stond vroeger bij nagenoeg elke Harderwieker bekend als de 'Kiekmure'; een muur waarover familieleden uitkeken over de voormalige Zuiderzee of de Harderwijkse vissers huiswaarts keerden.

foto De geplande toekosmtige situatie in het bouelvardgebied.