• De nieuwe bewoners Jules en Marijke van Ittersum geven nieuwsgierigen graag een inkijkje in hun middeleeuwse woning.

    Harry Schipper

Vanghentoren eenmalig open

HARDERWIJK Niet alleen liefhebbers van historische gebouwen, maar óók van prachtig ingerichte interieurs, krijgen tijdens de Open Monumentendagen op zaterdag 14 en zondag 15 september een absoluut buitenkansje: voor het eerst in vele jaren is dan de Vanghentoren weer opengesteld voor het publiek.

Harry Schipper

De nieuwe eigenaren Marijke en Jules van Ittersum laten op beide dagen graag zien wat er geworden is van dit bijzondere monument, dat ooit heeft toebehoord aan de Graven – en later Hertogen – van Gelre. En dat tussen 1820 en 1941 bekendheid kreeg als 'Soephuys'. De 'Commissie voor uitdeeling van warme spijzen aan behoeftigen van Harderwijk' gebruikte het gebouw als een soort gaarkeuken, waar soep werd gekookt in een enorme ketel van maar liefst twaalfhonderd liter. ,,Arme mensen konden hier in de winter elke woensdag en zaterdag soep komen halen", vertellen Ed van der Heijden en Liek Mulder van het Comité Open Monumentendag, dat als vanouds de Harderwijkse editie van de beide Monumentendagen organiseert.

VEEL ARMOEDE ,,Het Soephuys was, zeg maar, een voorloper van de huidige Voedselbank", stelt Mulder. ,,Een noodzakelijke liefdadigheid die voortkwam uit particulier initiatief en diaconieën van kerken. En nodig ook", zo weet de historicus. ,,Er heerste veel armoede. Vooral onder de vele vissers, die 's winters niet konden uitvaren en dus niks verdienden. Als je bedenkt dat de stad toen maar enkele duizenden inwoners telde en er verder geen sociale voorzieningen waren, kun je wel uitrekenen dat enorm veel gezinnen afhankelijk waren van de gratis soepuitdeling."

De - sinds april - nieuwe bewoners van de het Soephuys hebben hun best gedaan om hun woning de Middeleeuwse allure te geven die zo bij de stad Harderwijk past. Nieuw geschilderde luiken, in de stadskleuren geel en blauw en aan de binnenzijde ossenbloedrood, illustreren dat fraai. Binnen valt juist de strak moderne inrichting op, waarbij de historische kenmerken in tact zijn gelaten.

GOUDLEERBEHANG Zaterdag 14 september is ook voor het eerst de regentenkamer van het Burger Weeshuis aan het Kerkplein te bezichtigen. En het voor miljoenen verbouwde Oude Raadhuis gaat open voor publiek. Een deel van het gerestaureerde goudleerbehang kan er al worden bewonderd. In totaal openen op zaterdag de deuren van 32 monumenten, waaronder enkele huizen aan de Vischmarkt. Op zondag zijn er negen open. Alle zijn herkenbaar aan de Open Monumenten-vlag. De toegang is (bijna overal) gratis.

LEVENDE HISTORIE Beide dagen zijn er optredens van het koor Annemarie & The Pelgrim Voices in de Grote Kerk (13.00 uur), Catharinakapel (14.00 uur) en het Oude Stadhuis (15.00 en 16.00 uur), van shantykoor De Boekaniers bij de Vischafslag (13.30 en 14.30 uur). Gitarist Alexander Stakenburg verzorgt om 16.00 uur een clinic en concert in de Plantagekerk. Leden van de stichting Levende Historie bemensen enkele monumenten, waaronder de Vischpoort.