• Harry Schipper

Liek Mulder in zijn veertigste boek over de 'vergeten wereldoorlog'

HARDERWIJK Liek Mulder glundert. Voor ons ligt het boek Krimoorlog Een vergeten wereldoorlog 1853-1856. Volgende week presenteert de 76-jarige Harderwijkse historicus dat boek samen met mede-auteur Anne Doedens in het Nationaal Militair Museum in Soest.

Harry Schipper

Die glundering is omdat Krimoorlog een indrukwekkend jubileum betekent. ,,Het is mijn veertigste boek", meldt Mulder. De oud-docent geschiedenis van het CCNV benut graag zijn gave om complexe wereldproblemen helder uit te leggen. ,,In Nederland was destijds weinig belangstelling voor deze oorlog", weet hij. ,,Ons land was hierin ook neutraal." Dat was Nederland ook toen in 2014 opnieuw oorlog uitbrak in de Oekraïne en Vladimir Poetin de spanningen in de wereld hoog opvoerde door het Oekraïense schiereiland listig te annexeren…

SENSATIEPERS ,,165 jaar geleden was de oorlog goed beschreven in de kranten." Mulder weet waarom: ,,Dit was de eerste oorlog met oorlogsverslaggevers en oorlogsfotografen. De telegraaf was in opkomst. Soms was het nieuws al binnen enkele uren na een veldslag bekend. De populaire Engelse tabloids zaten er bovenop. De massa werd opgehitst door de sensatiepers."

,,De kern van deze oorlog was: Rusland afremmen, dat probeerde haar invloed uit te breiden, richting Zwarte Zee. En daarna Middellandse Zee. Engeland probeerde deze 'warmwaterpolitiek' te verhoeden. Dit land was zelf bezig met het uitbreiden van zijn imperium. Denk aan Gibraltar, Malta en Kreta. Engeland had plannen liggen voor het Suez-kanaal. Ze wilde deze route natuurlijk vrij houden."

PARALLELLEN Mulder: ,,Je ziet parallellen met 2014, toen Poetin de Krim annexeerde. Sebastopol is nog steeds de belangrijkste oorlogshaven voor de Russen (naast uiteraard de noordelijke gelegen havens). Rusland stond tegenover het Ottomaanse Rijk, dat steun kreeg van Engeland."

,,Wat opvalt is dat afkeer tegen de islam, waar nu zoveel over is te doen, destijds geen enkele rol speelde. Angst voor islam is echt iets van de laatste decennia. Religie speelde wel een rol. Bijvoorbeeld de vraag 'wie is de baas over de christenen in het Turkse Rijk?', was voor de orthodoxe Russen belangrijk, zeker afgezet tegen het katholieke Frankrijk en protestantse Engeland. Het dwarszitten van de Russen hierin verslechterde de verhoudingen."

BLOEDIG De kille cijfers: driekwart miljoen mensen kwamen in deze bloedige Krimoorlog om, waarvan een half miljoen Russen. Het merendeel kwam trouwens om het leven door ziekten als cholera en aan infecties van verwondingen. Er sneuvelden relatief weinig soldaten.

,,Wat we van deze oorlog kunnen leren? Het belang van internationaal overleg. Deze oorlog had gemakkelijk voorkomen kunnen worden, als men maar met elkaar in overleg was gegaan. Destijds bestond er geen enkel onpartijdig orgaan met enig gezag, zoals nu bijvoorbeeld de Verenigde Naties of de Europese Unie. Waren die er toen wel geweest, dan had je toen misschien wel geruzie gehad, maar geen oorlog."