• Dijkgraaf Tanja Klip-Martin van het Waterschap Vallei en Veluwe.

    Sake Elzinga.
  • Grote spandoeken roepen de kiezers op, om volgende week woensdag te gaan stemmen .

    Baarnsche Courant

Waterschap: 'niet stemmen, niet zeiken'

HARDERWIJK 'Niet stemmen, niet zeiken'. Dijkgraaf Tanja Klip-Martin kan er hartelijk om lachen. De slogan is van het waterschap in Limburg maar ze is het er van harte mee eens. Woensdag 20 maart kun je het beleid van het waterschap beïnvloeden met jouw stem voor een nieuw algemeen bestuur.

Eugene Leenders

Hoe anders dan vier jaar geleden. Toen was de nogal dreigende verkiezingsslogan: Stemmen of zwemmen. Nu gaat het er een stuk relaxter aan toe bij de waterschapsverkiezingen. Limburg spant de kroon met de slogan 'Als je niet gaat stemmen, mag je ook niet zeiken'. Met een knipoog wordt gerefereerd aan een van de kerntaken van het waterschap: het jaarlijks zuiveren van twee miljard kuub rioolwater. De slogan hangt tijdens deze carnavalsperiode in menig Limburgs toilet.

Dijkgraaf Tanja Klip-Martin, zeg maar de burgemeester van het waterschap Vallei en Veluwe, kan er hartelijk om lachen. Zelf houdt ze het liever wat serieuzer. Bijvoorbeeld met de blauwe omgevingsvisie, een toekomstbeeld tot 2050. Water als rode of eigenlijke blauwe draad voor de ruimtelijke inrichting.

De waterschappen ontstonden in de tweede helft van de Middeleeuwen om het water weg te krijgen, zodat het land uitgebreid kon worden om door boeren bewerkt te worden. Met alle klimaatveranderingen en droogte is het nu zaak om, naast afvoeren, water juist vast te houden. Het gebied rondom de Eem zou als een spons moeten gaan fungeren dat water "op verzoek" vast kan houden. Dit idee is gevat in de Blauwe omgevingsvisie die Waterschap Vallei en Veluwe ontwikkelde.

Die visie heeft weinig met de waterschapsverkiezingen te maken, maar Klip-Martin haalt het graag even aan om te laten zien hoe innovatief Vallei en Veluwe is. Waarom is het nodig dat je als gewone burger alle kennis over water moet vergaren om woensdag 20 maart een goede stem uit te brengen voor de samenstelling van een nieuw algemeen bestuur voor het waterschap?

Klip-Martin: ,,Natuurlijk zijn er geen linkse of rechts dijken, maar neem van mij aan dat er genoeg te kiezen valt. Tien partijen dingen mee naar de zetels. Landelijke partijen maar ook specifieke waterpartijen. Een paar voorbeelden: Wil je dat echt alle medicijnresten uit het water worden gezuiverd? Wil je zo veel belasting heffen dat je kunt zwemmen in alle oppervlaktewater in Nederland, of wijs je bepaalde plassen aan. Hoeveel wil je investeren in duurzaamheid. Vroeger was er een belangenstrijd tussen boeren en de natuur. Dat vind ik niet meer van deze tijd. Boeren zijn veel met de natuur bezig."

Tanja Klip-Martin is fulltime bestuurder van het waterschap, maar zit namens de VVD ook in de Eerste Kamer. De huidige bestuurscultuur bij het waterschap bevalt haar goed en zal ze proberen ook bij het nieuwe waterschapsbestuur te behouden: veel draagvlak en gezamenlijke doelen stellen. Straks zullen naast haar als dijkgraaf drie of vier heemraden (vergelijk het met wethouders) fungeren. Die vertegenwoordigen misschien negen van de dertig zetels in het algemeen bestuur. Klip-Martin: ,,Het dagelijks bestuur maakt geen plannen en legt die in de eindfase voor aan het algemeen bestuur. We maken de plannen mét het algemeen bestuur. We luisteren goed, doen aanpassingen en gebruiken onze kracht en kunde om de Vallei en Veluwe veiliger te maken. We bereiden ons voor op een duurzame maatschappij, waarbij we zuinig zijn op onze energiebronnen."

PROFESSIONALISERING Energieneutraal is het toverwoord en daar zijn ze al een heel eind mee op streek. Uit het slib van de zuiveringsinstallaties wordt energie gewonnen. En de komende twee jaar wordt 7 hectare zonnepanelen aangelegd op de daken en terreinen van de rioolwaterzuiveringsinstallaties. Vroeger kreeg het waterschap de bouwplannen van de gemeenten en de provincies te zien wanneer ze klaar waren, nu zit de dijkgraaf of een heemraad al in de planvorming aan tafel. Klip-Martin: ,,Dat vraagt ook van ons een professionaliseringsslag. We werkten met deeltijd heemraden. In de laatste bestuursperiode blijkt dat fulltime bestuurders intensiever aan de slag kunnen en zo een betere sparringpartner zijn voor de 37 gemeenten waarmee we werken.''

Natuurlijk zijn er ook moeilijke dossiers. De afgelopen bestuursperiode ontstond een conflict met de directeur-secretaris. De rechter kwam eraan te pas, die een ontslagvergoeding oplegde. In Ede bleek de voormalige Enka voor zodanige verontreiniging te hebben gezorgd dat een pluim met verontreiniging zich gestaag uitbreidde in het grondwater. In Bunschoten werd een nieuwe dijk gebouwd met, naar later bleek, vervuilde grond die niet voldoende was gereinigd.

Het geeft veel ophef en bezorgdheid bij de burgers. Klip-Martin: ,,Ik begrijp de zorgen van inwoners goed en ben blij dat er nu concrete oplossingen komen. Bij Bunschoten heeft het algemeen bestuur gezegd: Een volledig nieuwe, schone, veilige dijk, daar gaan we nu voor zorgen. In Ede ben ik er trots op dat we met gemeente en provincie de handen ineen hebben geslagen en gezamenlijk een plan maken dat voorziet in het jarenlang oppompen van het grondwater en afvoeren naar de Rijn.

De verkiezingen, woensdag 20 maart, gelden niet voor de dijkgraaf Klip-Martin. Die is net per 1 maart voor een nieuwe termijn van zes jaar herbenoemd. ,,Vier jaar geleden was water niet hot. Nu is het echt bestuurlijk en qua uitvoering van projecten de place to be. Let maar op, de klimaatakkoorden draaien straks om water. Wij zijn de spil en hebben de kennis en kunde om voor een veilige, gezonde waterhuishouding te zorgen.